Biografie · Natuurkunde

Isaac Newton

Isaac Newton (1643–1727) was een Engelse natuurkundige en wiskundige. Hij formuleerde de drie bewegingswetten, de wet van de universele zwaartekracht en ontwikkelde — gelijktijdig met Leibniz — de calculus. Zijn werk vormde drie eeuwen lang de basis van de natuurkunde.

Leven

Newton werd geboren in een klein landbouwersgezin in Lincolnshire, drie maanden na het overlijden van zijn vader. Op zijn twaalfde kwam hij op de Latijnse school en in 1661 ging hij studeren aan Trinity College in Cambridge. Toen de universiteit in 1665 sloot wegens de pest, trok Newton zich terug op het familiegoed Woolsthorpe. In die twee "wonderjaren" legde hij — alleen, met pen en papier — de basis voor zijn werk over zwaartekracht, beweging, licht en de differentiaal- en integraalrekening.

Terug in Cambridge werd hij in 1669 hoogleraar wiskunde op slechts 26-jarige leeftijd. In 1696 verliet hij de academische wereld om Master of the Mint in Londen te worden — een belangrijke financiële functie bij de Britse munt. In 1703 werd hij voorzitter van de Royal Society. Hij stierf in 1727 en werd begraven in Westminster Abbey.

Wetenschappelijke bijdragen

Zwaartekracht en de Principia

Newtons grootste werk is de Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, gepubliceerd in 1687. Daarin presenteerde hij de drie bewegingswetten — zie het pijlerartikel de wetten van Newton — en de wet van de universele zwaartekracht. Voor het eerst werd beweging op Aarde en in de hemelen door één en hetzelfde wiskundige kader beschreven.

Calculus

Onafhankelijk van Gottfried Wilhelm Leibniz ontwikkelde Newton de differentiaal- en integraalrekening — de wiskunde die voor het eerst veranderende grootheden in formules vatte. De latere prioriteitsruzie tussen Newton en Leibniz was bitter, maar moderne historici beschouwen beide ontdekkingen als onafhankelijk en gelijktijdig.

Optica en licht

Met een glazen prisma toonde Newton in 1666 aan dat wit licht uit alle regenboogkleuren bestaat. Hij ontwierp ook de eerste praktische spiegeltelescoop. Zijn boek Opticks (1704) bleef ruim een eeuw het standaardwerk over licht.

Erfenis

Newtons mechanica heerste drie eeuwen lang als onbetwiste beschrijving van beweging. Pas in de twintigste eeuw toonde Albert Einstein aan dat ze haar grenzen heeft: bij snelheden in de buurt van de lichtsnelheid en bij zeer sterke zwaartekrachtsvelden geldt zijn relativiteitstheorie. Voor alle alledaagse situaties is Newtons werk nog steeds een uitstekende benadering. Ingenieurs die bruggen, auto's of satellieten ontwerpen, rekenen nog altijd met de wetten van Newton.

Zijn naam leeft voort in de SI-eenheid van kracht — de newton (N) — en in honderden andere benamingen, van Newtonringen tot Newtontonen.

Tijdlijn

  1. 1643 — Geboren in Woolsthorpe.
  2. 1661 — Begint te studeren in Cambridge.
  3. 1665–1666 — De "wonderjaren" tijdens de pestepidemie.
  4. 1669 — Hoogleraar wiskunde in Cambridge.
  5. 1687 — Publicatie van de Principia.
  6. 1696 — Verhuist naar Londen, wordt Master of the Mint.
  7. 1703 — Voorzitter van de Royal Society.
  8. 1704 — Publicatie van Opticks.
  9. 1727 — Sterft in Londen, begraven in Westminster Abbey.

Veelgestelde vragen

Wie was Isaac Newton?

Isaac Newton (1643–1727) was een Engelse natuurkundige en wiskundige. Hij formuleerde de drie bewegingswetten en de wet van de universele zwaartekracht en wordt beschouwd als grondlegger van de klassieke mechanica.

Viel er een appel op Newtons hoofd?

Volgens de overlevering zag Newton in 1666 een appel vallen in de tuin van zijn moeder en realiseerde hij zich dat dezelfde kracht die de appel deed vallen, de Maan in haar baan om de Aarde houdt. Dat de appel op zijn hoofd belandde, is een latere legende — Newton vertelde alleen dat hij hem zag vallen.

Wat is Newtons belangrijkste werk?

Zijn boek Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (1687), kortweg de Principia. Daarin presenteerde hij de drie bewegingswetten, de wet van de zwaartekracht en de wiskundige methodes om hemelmechanica te beschrijven.

Heeft Newton de calculus uitgevonden?

Newton en Leibniz ontwikkelden de calculus onafhankelijk van elkaar rond dezelfde tijd. Newton begon eerder maar publiceerde later. De Leibniz-notatie (dy/dx, ∫) is degene die we vandaag nog gebruiken.

Verder lezen