Begrippenlijst — A tot Z van de natuurwetenschappen

A

• Atoom De kleinste eenheid van een chemisch element.
• Absolute nulpunt De laagst mogelijke temperatuur: 0 K of −273,15 °C.
• Aminozuur De bouwsteen van eiwitten — twintig soorten in levende cellen.
• Amplitude De maximale uitwijking van een trilling of golf.

B

• Biosfeer Het deel van de Aarde waar leven voorkomt.
• Broeikaseffect Opwarming doordat gassen warmtestraling vasthouden in de atmosfeer.

C

• Cel De kleinste eenheid van leven die zelfstandig kan functioneren.
• Corioliseffect De afbuiging van bewegende voorwerpen door de rotatie van de Aarde.

D

• DNA Drager van de erfelijke informatie in alle bekende cellen.
• Diffusie Spontane vermenging van deeltjes van hoge naar lage concentratie.

E

• Entropie Maat voor wanorde of niet-bruikbare energie.
• Elektron Negatief geladen deeltje in een atoom.
• Evolutie Verandering van soorten over generaties.

F

• Fotosynthese Omzetting van licht in chemische energie door planten.
• Frequentie Aantal trillingen per seconde — eenheid hertz (Hz).

G

• Gen Een stuk DNA dat de instructie voor een eigenschap bevat.
• Genoom Het volledige erfelijk materiaal van een organisme.

H

• Halfwaardetijd Tijd waarin de helft van een radioactieve stof vervalt.

I

• Isotoop Varianten van een element met verschillend aantal neutronen.
• Ion Een geladen atoom of molecuul.

J

• Joule SI-eenheid van energie.

K

• Kwark Bouwsteen van protonen en neutronen.
• Katalysator Stof die een reactie versnelt zonder zelf op te raken.

L

• Lichtjaar Afstand die licht in één jaar aflegt: 9,46 × 10¹⁵ m.

M

• Mitose Celdeling voor groei en herstel.
• Meiose Celdeling voor geslachtscellen.
• Mol SI-eenheid voor stofhoeveelheid: 6,022 × 10²³ deeltjes.
• Molecuul Twee of meer atomen verbonden door bindingen.

N

• Neutron Neutraal deeltje in de atoomkern.
• Newton SI-eenheid van kracht.

O

• Oerknal Het ontstaansmoment van het heelal, 13,8 miljard jaar geleden.

P

• Proton Positief geladen deeltje in de atoomkern.
• Plaattektoniek De theorie van bewegende aardplaten.

Q

Op dit moment geen termen die met Q beginnen. Zie ook Kwark en kwantumfysica.

R

• Radioactiviteit Spontaan verval van atoomkernen onder uitzending van straling.

S

• Snelheid Verandering van plaats per tijdseenheid.

T

• Temperatuur Maat voor de gemiddelde beweging van deeltjes.

U

• Uitdijing Het feit dat het heelal groter wordt — wet van Hubble.

V

• Valentie Het aantal bindingen dat een atoom aangaat.

W

• Watt SI-eenheid van vermogen: 1 joule per seconde.

X

Op dit moment geen termen die met X beginnen.

Y

Op dit moment geen termen die met Y beginnen.

Z

• Zwaartekracht De aantrekkende kracht tussen massa's.
• Zwart gat Object met zwaartekracht zo sterk dat licht niet kan ontsnappen.