Leven
Wegener studeerde astronomie en meteorologie in Berlijn. Hij gold in zijn tijd als pionier van het gebruik van weerballonnen. Hij nam deel aan vier expedities naar Groenland — in 1906, 1912, 1929 en 1930 — om het klimaat en de ijskap te bestuderen. Tijdens de laatste expeditie kwam hij om het leven, vermoedelijk op of rond zijn vijftigste verjaardag, na een tocht over de ijskap. Zijn graf op het ijs werd nooit teruggevonden.
Wetenschappelijke bijdragen
Continentendrift (1912)
Wegener viel het op dat de kustlijnen van Zuid-Amerika en Afrika opvallend goed bij elkaar pasten, alsof ze ooit één geheel hadden gevormd. Hij verzamelde geologische en paleontologische aanwijzingen — vergelijkbare gesteenten en fossielen aan beide kusten van de Atlantische Oceaan — en stelde voor dat alle continenten 250 miljoen jaar geleden samen één supercontinent vormden: Pangea. Sindsdien zouden ze langzaam uit elkaar zijn gedreven.
Verzet en latere erkenning
Wegeners hypothese werd door de meeste tijdgenoten verworpen. Het probleem was dat hij geen overtuigend mechanisme kon aandragen voor hoe continenten door de oceaanbodem heen zouden bewegen. Pas in de jaren 1950 en 1960 — toen metingen aan de oceaanbodem het verschijnsel seafloor spreading blootlegden — werd het mechanisme duidelijk: nieuwe oceaankorst ontstaat bij mid-oceanische ruggen en duwt de platen uit elkaar. Daarmee werd zijn hypothese, na een halve eeuw afwijzing, alsnog bevestigd en uitgewerkt in de moderne theorie van plaattektoniek.
Andere bijdragen
Wegener publiceerde belangrijke werken over de fysica van de atmosfeer en het ontstaan van wolken. De Wegener-Bergeron-Findeisen-theorie van neerslagvorming is naar hem mede vernoemd.
Erfenis
Wegeners idee — terecht of niet ondersteund door zijn tijdgenoten — bleek een van de grote correcties in de aardwetenschappen van de 20e eeuw. Tegenwoordig is plaattektoniek de hoeksteen van de moderne geologie. Zijn naam leeft voort in onder andere het Alfred Wegener Instituut in Bremerhaven, een belangrijk pool- en oceaanonderzoekscentrum.
Tijdlijn
- 1880 — Geboren in Berlijn.
- 1906 — Eerste Groenland-expeditie.
- 1912 — Voorstelling van continentendrift bij de Geologische Vereniging in Frankfurt.
- 1915 — Publicatie van Die Entstehung der Kontinente und Ozeane.
- 1930 — Overleden tijdens de vierde Groenland-expeditie.
- 1960s — Postume erkenning door plaattektonische theorie.
Veelgestelde vragen
Wat ontdekte Alfred Wegener?
Hij stelde voor dat alle continenten ooit één supercontinent vormden (Pangea) en sindsdien uit elkaar zijn gedreven — de hypothese van continentendrift. Het idee werd pas decennia na zijn dood bevestigd door de moderne plaattektoniek.
Waarom geloofden tijdgenoten hem niet?
Omdat hij geen overtuigend mechanisme kon geven voor hoe continenten zouden bewegen. Pas de ontdekking van seafloor spreading in de jaren 1950–60 leverde dat mechanisme.
Hoe is Wegener gestorven?
Hij stierf tijdens een poolexpeditie op Groenland in november 1930, vermoedelijk aan hartfalen na een uitputtende tocht door extreme kou. Zijn lichaam werd door zijn metgezel in het ijs begraven; zijn graf is nooit teruggevonden.