Elektromagnetisme — lading, stroom en velden

In de negentiende eeuw waren elektriciteit en magnetisme nog twee aparte vakgebieden. James Clerk Maxwell bracht ze in 1865 samen in vier vergelijkingen — de Maxwell-vergelijkingen — die tot vandaag de basis vormen van alle elektronica, radiocommunicatie en optica. Een belangrijke voorspelling van Maxwells theorie: licht is een elektromagnetische golf.

De Nederlandse natuurkundige Hendrik Lorentz bouwde voort op Maxwell met zijn elektronentheorie en de Lorentzkracht — de kracht op een ladend deeltje in een elektromagnetisch veld. Voor dit werk kreeg hij in 1902 de Nobelprijs voor de natuurkunde.

Onderwerpen binnen elektromagnetisme

Elektromagnetisme bouwt op vier bouwstenen: elektrische lading, elektrische stroom, magneetvelden en de golven die ontstaan wanneer velden veranderen. De pijlerartikelen binnen dit subgebied:

• Wet van Ohm — het verband tussen spanning, stroom en weerstand: U = I · R.
• Magneetvelden — van permanente magneet tot elektromagneet.
• Elektromagnetische straling — van radio tot gammastraling, één spectrum.

Twee thema's die in deze artikelen terugkomen: elektromagnetische inductie — een veranderend magneetveld wekt een stroom op, de basis van elke dynamo en transformator — en de Maxwell-vergelijkingen, de vier vergelijkingen die lading, stroom, velden en licht in één theorie samenbrengen.

Toepassingen

Elektromagnetisme zit in vrijwel alles wat werkt op stroom. Elektromotoren, generatoren, transformatoren, microfoons, luidsprekers, antennes, mri-scanners, magnetrons en glasvezelverbindingen werken allemaal op principes die uit Maxwells theorie volgen.

Gerelateerde begrippen

Belangrijke wetenschappers